Tuyến trùng trên sân golf

10 146

Cảnh Thắng – sân golf Cửa Lò: Một số điểm cỏ ở gần phía hồ bị chết. Qua tìm hiểu qua thì được biết là do tuyến trùng. Song hiện tại không có hóa chất nào đặc trị. Vậy em nhờ anh có thể giải thích cụ thể hơn nguyên nhân, biện pháp nào có thể làm phục hồi trở lại đồng cỏ mà không phải là lột bỏ rồi gián cỏ mới vào không?

Phòng kỹ thuật Công ty SENTRA trả lời:

1. Tuyến trùng ký sinh gây hại quan trọng ở thực vật.

a. Tổng quan

Trong số tuyến trùng ký sinh thực vật, có 10 chi tuyến trùng được coi là nhóm ký sinh quan trọng nhất trên phạm vi toàn thế giới là: Meloidogyne, Pratylenchus, Ditylenchus, Globodera, Tylenchulus, Xiphinema, Radopholus, Rotylenchulus và Helicotylenchus (Sasser & Freckman, 1987). Đây là các chi tuyến trùng ký sinh chuyên hóa và gây hại cho cây trồng nông nghiệp và thường phân bố rộng trên phạm vi thế giới.

b. Tuyến trùng sần rễ Meloidogyne spp.

Tuyến trùng sần rễ (root-knot nematodes) được coi là nhóm tuyến trùng ký sinh quan trọng nhất. Nhóm tuyến trùng này phân bố rộng khắp thế giới và ký sinh ở hầu hết các cây trồng quan trọng ở các vùng khí hậu khác nhau. Chúng gây nên giảm sản lượng thu hoạch cũng như chất lượng sản phẩm cây trồng. Hiện nay đã thống kê khoảng gần 80 loài ký sinh thuộc chi này, trong đó có 4 loài ký sinh gây hại quan trọng nhất là: M. incognita, M. arenaria, M. javanica và M. hapla. Đây là các loài phân bố rộng và gây hại lớn ở các vùng nông nghiệp trên thế giới. Ngoài ra một số loài khác mặc dù cũng gây hại quan trọng nhưng chúng chỉ gây hại ở 1-2 cây trồng và phân bố hẹp.

c. Đặc trưng sinh học

Trứng của tuyến trùng sần rễ được con cái đẻ ra ngoài trong một bọc gelatine (còn gọi là bọc trứng) nằm trên bề mặt của sần rễ. Đôi khi các bọc trứng này cũng có thể nằm bên trong nốt sần. Sau quá trình phát triển phôi thai, trứng phát triển thành ấu trùng tuổi 1 ngay bên trong trứng. Lần lột xác thứ nhất xảy ra trong trứng và phát triển thành ấu trùng tuổi 2. Trứng nở ra ấu trùng tuổi 2 dạng cảm nhiễm (infective juvenile = IJ2) không cần có sự kích thích của rễ thực vật.

Khi chuẩn bị xâm nhập vào rễ IJ2 tập trung dọc theo các tế bào non ngay tại phía sau vùng đỉnh rễ. IJ2 thường tấn công vào các mô phân sinh ở đỉnh rễ, nơi các rễ bên mọc ra tạo nan điểm xâm nhập cho các IJ2 khác và làm cho bề mặt rễ bị tổn thương. Khi IJ2 tiếp xúc với bề mặt rễ chúng thường dùng kim hút châm chích và xâm nhập ngay vào trong rễ. Sự xâm nhập của chúng có thể xảy ra ở bất kỳ phía nào của rễ. Sau khi xâm nhập vào trong rễ tuyến trùng di chuyển giữa các tế bào vỏ rễ làm cho các tế bào bị tách dọc ra, sau đó tuyến trùng định vị tại vùng mô phân sinh của vỏ rễ và bắt đầu quá trình dinh dưỡng. Khi dinh dưỡng tuyến trùng cắm phần đầu vào các các tế bào mô mạch của rễ, tiết men tiêu hóa làm cho quá trình sinh lý sinh hóa của mô rễ thay đổi và hình thành các điểm dinh dưỡng cho tuyến trùng. Vùng này gồm 5-6 tế bào khổng lồ (tế bào có nhiều nhân) được tạo thành trong vùng nhu mô hoặc vùng mô phloem, nơi đầu tuyến trùng. Đây là sự thích nghi chuyên hóa cao của tế bào, chúng được tạo ra và duy trì bằng tuyến trùng ký sinh. Cùng với sự hình thành tế bào khổng lồ các mô rễ xung quanh nơi tuyến trùng ký sinh cũng phình to ra tạo thành sần rễ (gall hoặc root-knot). Sần rễ thường được tạo thành trong vòng 1-2 ngày sau khi tuyến trùng xâm nhập. Kích thước của nốt sần liên quan đến cây chủ, số lượng IJ2 xâm nhập và loài tuyến trùng ký sinh.

Bản thân tuyến trùng cảm nhiễm, sau khi xâm nhập vào rễ cũng bắt đầu một cách nhanh chóng quá trình thay đổi về hình thái: cơ thể chúng phình ra và các nội quan cũng dần được phát triển. Quá trình phát triển của tuyến trùng trong rễ từ IJ2 trải qua 3 lần lột xác và đạt đến trưởng thành. Lần lột xác cuối cùng là sự biến thái thật sự đối với con đực, từ dạng cuộn gấp khúc trong IJ4 chúng được nở ra và có dạng hình giun, trong khi đó con cái có dạng hình tròn như quả lê hay quả chanh. Tuyến trùng Meloidogyne spp. sinh sản bằng 2 cách: một vài loài sinh sản hữu tính-giao phối bắt buộc (amphimixis) và phần lớn các loài sinh sản lưỡng tính (parthenogenessis) không cần con đực. Đối với các loài hữu tính thì con đực cặp đôi ngay với con cái sau lần lột xác cuối cùng.

Tuyến trùng sần rễ có quan hệ mật thiết với các điều kiện môi trường trong đó cây chủ, nhiệt độ và các yếu tố sinh thái đất như độ ẩm, cấu trúc đất, độ thoáng khí, độ kiềm… Có thể phân biệt 2 nhóm sinh thái liên quan đến nhiệt độ là nhóm ưa nóng (các loài điển hình như M. incognita, M. javanica, M. exigua) và nhóm ưa lạnh (các loài điển hình như M. hapla, M. chitwooodi và có thể cả M. naasi) liên quan đến pha chuyển hóa lipid của tuyến trùng xảy ra ở 10 °C. Tác hại do tuyến trùng gây ra đối với cây trồng thường có liên quan đến loại đất kiềm, là môi trường tạo ra các sốc bất lợi (stress) cho thực vật.

2. Các loại thuốc hóa học trừ tuyến trùng (nematicides)

Có thể chia tất cả thuốc hóa học diệt tuyến trùng ra 2 nhóm chính sau đây:

a. Nhóm thuốc xông hơi (fumigant)

Là những thuốc ở dạng lỏng, dễ bay hơi và có khả năng khuếch tán và hòa tan trong dung dịch đất. Khả năng hóa hơi tạo áp suất cao làm cho khí thấm trực tiếp qua các lỗ trong đất. Hầu hết các loại thuốc xông là độc tố thực vật và trực tiếp giết tuyến trùng và trứng. Có thể phân biệt 2 dạng chính sau:

  • Halogenated aliphatic hydrocarbons: Methyl bromide, Ethylene dibrromide (EDP); các hỗn hợp 1,3- Dichloropropene, 1,2-Dibromo-3-Chloropane (DBCP) và Chloropicrine.
  • Methyl isothiocyanate: Metham sodium, Dazomet, và các hỗn hợp Methyl Isothiocyanate: các dung dịch trong xylol hoặc được trộn với hỗn hợp 1,3- Dichloropropene.

b. Nhóm thuốc không xông hơi (non-fumigant)

Còn gọi là nematostats. Nhóm thuốc này không trực tiếp giết chết tuyến trùng mà gây hiệu ứng lên tập tính của nó (hầu hết các thuốc này có tác dụng thẩm thấu) làm cho tuyến trùng mất khả năng phát triển và khả năng gây hại. Thuốc có thể được sử dụng khi gieo trồng nhưng cũng có thể xử lý muộn hơn. Có thể phân biệt 2 nhóm chủ yếu:

  • Organophotphates: Fenamphos, Ethoprophos, Thionazin và Fensulphotion.
  • Oxim-carbamates: Aldicarb, Oxamyl, Carbofuran và Methomyl.

Góp ý của Deep: Cảnh Thắng nên lưu ý các điểm sau

  1. Trong đất thâm canh, nhất là cát & đất pha cát như sân golf là điều kiện tốt nhất cho tuyến trùng sinh trưởng, phát triển và lây lan.
  2. Để xác định có phải cỏ chết do tuyến trùng hay không thì phải có phương pháp. Không thể dùng mắt thường và những biểu hiện bên ngoài là xác định được nguyên nhân.
  3. Cỏ golf luôn luôn bị tuyến trùng tấn công, nhưng tuyến trùng không phải là nguyên nhân dẫn đến việc cỏ chết. Tuyến trùng là nguyên nhân khiến cỏ yếu, tổn thương rễ. Đây là những điều kiện thuận lợi để các giống nấm bệnh tấn công và làm chết cỏ diện rộng.
  4. Không có thuốc cũng như phương pháp tiêu diệt tuyến trùng triệt để vì tuyến trùng có khả năng di chuyển từ những vùng chưa xử lý sang vùng đã xử lý trong thời gian ngắn.
  5. Biện pháp tốt nhất mà tôi đề nghị là biện pháp quản lý tổng hợp, điều này có thể hiểu nôm na là cỏ khỏe thì không sợ tuyến trùng.
  6. Nếu sân chuẩn bị thi đấu giải thì tốt nhất nên thay thế phần cỏ đó bằng cỏ khác được lấy từ vườn ươm. Nếu cỏ bệnh nhẹ, có khả năng phục hồi và không nằm trong khu vực quan trọng (quanh tee, green hoặc giữa fairway) thì không cần phải thay cỏ. Nhưng nhớ phải tăng cường chữa trị, chăm sóc và khoanh vùng bằng sơn sinh học kèm cắm bảng báo thích hợp để không ảnh hưởng đến việc thi đấu golf.

You might also like More from author

10 Comments

  1. TiDalat says

    Hi A,

    a chỉ giúp e làm sao xem được nội dung bài viết này với, e click vào mà kô nhận được nội dung.

    Lúc trước e cũng từng chứng kiến và biết được Tuyến Trùng.
    Sau khi thử mẫu đất..phân tích.. kết quả>số lượng qđịnh.. xử lý thuốc ngay.

    1. deep says

      F5 lại xem, anh thấy nội dung bình thường

    2. Nguyễn Cảnh Thắng says

      thế anh đã xử lý bằng pp nào vậy… chí giáo em vài chiêu đi….

      1. deep says

        Như đã nói ở trên, không có phương pháp xử lý tuyến trùng nào được cho là triệt để. Nên cách anh đề nghị là chăm sóc cỏ khỏe – tốt thì tuyến trùng cũng chỉ là bệnh ngoài da, không đáng quan tâm

        1. phương says

          anh Deep có thể cho em yahoo để liên hệ ko ạ. hiện em đang rất bối rối về vấn dề cảnh quan trong sân golf.

        2. phuong_longbien says

          anh Deep và anh Tidalat có thể cho em yahoo để liên hệ ko ạ. hiện em đang rất bối rối về vấn dề cảnh quan trong sân golf.

  2. TiDalat says

    hi Anh, A có thể tham khảo thêm:

    Phương Pháp PHÂN LẬP TUYẾN TRÙNG

    (Centrifugal-Flotation method. Caveness and Jensen 1955, Jenskin 1964)

    I. Vật liệu và hoá chất:

    _ Máy ly tâm – ống ly tâm 50ml.
    _ Rây 500, 250, 180, 38 và 26µm tương ứng 35, 60, 80, 400 và 500 mesh
    _ Beaker 150, 1000ml
    _ Dung dịch đường Saccharore: 454g/l nước

    II. Quy trình:

    _ Trộn đất và loại bỏ các vật liệu thô.
    _ Lấy 100 cm3 trong beaker 1000ml và thêm nước vào đến mức 600 ml. Khuấy, qua rây 35mesh/400mesh (đặt rây nằm nghiêng 45o), xịt nước nhẹ nhàng để rửa mẫu sạch tuyến trùng.
    _ Xịt nước để chuyển mẫu trên rây 400mesh vào beaker 150ml, chuyển mẫu sang ống ly tâm 50ml và ly tâm ở 420 vòng/phút trong 5 phút. Loại bỏ phần nước và làm đầy lại bằng dung dịch đường, lắc kỹ.
    _ Ly tâm 420 vòng/phút trong 60 giây. Rót dung dịch đường có tuyến trùng vào beaker 600ml có chứa 500ml nước. Qua rây 500mesh một cách nhẹ nhàng.
    _ Rửa tuyến trùng bám trên rây 500 mesh vào beaker 150ml
    _ Hút 10-20 ml vào trong đĩa đếm, để yên vài phút và đếm số lượng tuyến trùng trên kính lúp có độ phóng đại từ 10-70 lần ./.

    Thân chào a.

    1. deep says

      Ngày xưa, bọn anh trong phòng thí nghiệm nếu muốn xem hoặc đếm mấy con này phải nhuộm carmine acetic 2% cả.

  3. Nguyễn Cảnh Thắng says

    Lâu mới đọc lại. Thật sự đây là vấn đề đau đâu. Hiện Cualogolf đang xảy ra vấn đề này trên diện tích khá lớn.Nhưng do trong quá trình theo dõi lại chủ quan nên không thể cứu vãn được ở những khu vực “Chết như Từ Hải”. Những khu vực bị nhẹ có thể dùng phân bón và các biện pháp cơ giới, nói chung là chăm sóc quan tâm tý thì mọi thứ lại như thường. Cũng có một số tài liệu viết về vấn đề này:
    http://turf.uark.edu/.

    http://www.aragriculture.org
    /nematodes/.
    http://www.dowagro.com/turf
    /prod/curfew.htm.
    Đáng để xem và tìm hiểu, nó khá hay

Leave A Reply

Your email address will not be published.